(TGĐA) - hiếm hoi ca sĩ, nhạc sỹ khét tiếng của việt nam được dựng thành phim và Em còn nhớ giỏi em sẽ quên (1992), có thể là một trong những rất thảng hoặc đó, mang nguyên chủng loại từ nhạc sỹ Trịnh Công Sơn dù nhạc sỹ tài bố từng lắc đầu rằng đấy là cuộc đời vị đạo diễn Nguyễn Hữu Phần bịa ra "nhưng nó rất giống với cuộc đời tôi…". TGĐA xin gửi đến bạn đọc bài viết của đạo diễn Nguyễn Hữu Phần, người tạo ra sự Em còn nhớ giỏi em đang quên… 


*
*

"Sol Vàng" tháng 4: Hoài niệm cùng dòng nhạc Trịnh Công Sơn
Hồng Nhung và mẩu truyện cùng nhạc sĩ Trịnh Công đánh chưa bao giờ công bố
Hồng Hạnh, Thái Hòa thực hiện đêm nhạc tưởng nhớ 17 năm ngày mất Trịnh Công Sơn
Danh ca Thái Châu tưởng ngàng vì chưng Hà Thúy Anh vào vai quá tương tự danh ca Khánh Ly
Gần 4.000 album "Lệ Quyên – Trịnh Công Sơn" hết sạch trong ngày đầu ra mắt

Lần đầu gặp Trịnh Công đánh tôi thấy anh thật mảnh mai, nhỏ nhẹ từ dáng người, cách đi đứng đến trò chuyện và rộng thế anh như lúc nào cũng lơ mơ giống như người sẽ “bay” (tôi nói sơn “bay” là vì đến tận lúc này gần 5 năm sau giải phóng, anh vẫn có vẻ như rất tơ mơ với cuộc sống xung quanh. Có lần anh đi hát trong một sinh hoạt bạn trẻ nào đó, Ban tổ chức chuyển phong bì mang lại anh, anh ngơ ngác một chút rồi mới hiểu đấy là tiền thù lao, anh trả lời rất ngộ: “Sơn có mẹ đánh nuôi rồi mà”. Thật thú vị khi được nghe sơn hát, anh ko phải là ca sỹ biểu diễn, giọng hát hơi khàn khàn, yếu yếu, nhưng thật sâu, thật truyền cảm. Lời hát của sơn làm người nghe hiểu rõ rộng ý nghĩa từng ca từ anh viết... Khi ấy tôi chỉ là một phó đạo diễn, chưa có điều kiện để cộng tác với Sơn đề nghị chỉ làm một người bạn trò chuyện cho vui và nghe tô hát thôi.

Trịnh Công Sơn và Khánh Ly xung quanh đời

Mãi đến khi tốt nghiệp Đạo diễn Điện ảnh (khóa 1 của trường Đại học sảnh khấu và Điện ảnh Hà Nội) năm 1983 tôi mới có hy vọng được làm việc với anh...

Năm 1990, tôi được đọc một bài viết về Huế của Khánh Ly. Khánh Ly kể rằng, cô chưa sống ở Huế nhưng yêu Huế qua tô bởi anh là một người Huế gốc, bởi anh mang tâm hồn, bản sắc Huế và anh là một tài năng... Bài viết có tên “Sông vẫn chảy đời sông, Nước vẫn trôi đời nước, chỉ lòng người...” có những bỏ ra tiết rất thú vị về Sơn.

Tôi ko còn giữ bài ấy, cơ mà vẫn nhớ một đoạn như thế này: Có những chiều tôi (Khánh Ly) và đánh ngồi trong quán cà phê mặt bờ hồ Xuân mùi hương mờ sương. Tôi hỏi anh: “Sống ở trên đời cần điều gì hả anh?”. Sơn quay lại nhìn tôi, anh trả lời: “Cần có một tấm lòng”. Tôi lại hỏi:“Để làm gì?”. Sơn con quay ra hồ, anh lấy ngón tay đẩy cái gọng kính lên cao, một động tác thường thấy của anh, anh nói như thể với làn sương mỏng bên trên mặt nước chứ ko phải với tôi: “Để gió cuốn đi”…

Hoàng Hồng Nhị cùng với vai Khánh Ly - vai diễn sẽ đưa cuộc sống cô ko kể màn hình ảnh rẽ sang 1 hướng khác...

Tôi thích cách nói ấy và rộng thế nữa, tôi rất thích bài hát Để gió cuốn đi của Sơn... Và chính từ câu nói ấy, bài viết ấy, tôi đã nẩy ra ý tưởng làm một bộ phim có hình bóng của Sơn, có cái “tứ” cái chủ đề giống những điều sơn viết vào bài hát ấy: “Sống vào đời sống cần có một tấm lòng, để làm gì em biết không? Để gió cuốn đi!”.

Thế là tôi vào phái mạnh gặp đánh tại nhà anh. Tôi nói với đánh rằng tôi có ý định làm một bộ phim về một người nhạc sỹ sống giữa những thăng trầm trên đất nước có chiến tranh. Sơn rất vui, anh kể cho tôi nghe vài mẩu chuyện ko phải của anh mà của những người bạn có liên quan đến chủ đề của tôi. Nhưng rồi anh hỏi vậy thì cần gì ở anh ấy? Tôi đưa mang đến Sơn một công văn của Hãng phim thanh niên có danh sách các bài hát của anh mà tôi đã chọn, dự định sử dụng trong phim (và cả số tiền trả bản quyền tác giả) sơn đồng ý, ký vào tờ công văn.

Em còn nhớ hay em sẽ quên dựa vào cuộc đời và ca khúc của nhạc sỹ tài hoa Trịnh Công Sơn

Anh cũng nói đùa với tôi: Ông không định làm phim chân dung tôi đấy chứ? Tôi trả lời: Nhân vật của tôi là một nghệ sỹ được hỏng cấu, ông thấy đấy, tôi đâu có ý định tìm hiểu những bỏ ra tiết về cuộc đời ông”. Tô cười: “Như thế sẽ dễ xem rộng và ông cũng dễ viết kịch bản, làm phim hơn”. Chúng tôi uống rượu với nhau rồi chia tay.

Tôi trở về Bắc, viết kịch bản bộ phim Em còn nhớ hay em đã quên tương đối dễ dàng vì đã có thời gian suy nghĩ về nó.

Khi chúng tôi chuẩn bị xoay bộ phim thì biết tin mẹ Trịnh Công đánh mất. Tôi biết mẹ có vị trí quan liêu trọng vô cùng vào cuộc sống của Sơn. Vì anh không lấy vợ nên suốt đời sơn ở nhà với mẹ. Đã bên trên 50 tuổi tuy vậy anh vẫn được mẹ chăm sóc như một đứa trẻ. Những lần anh uống rượu say, bà vẫn trộn nước gừng cho anh uống, trét dầu, thoa vôi vào thái dương để giã rượu... Khi mất mẹ, đánh bị khủng hoảng lớn, các em gái anh đã đón anh quý phái Canada để anh được nghỉ ngơi yên tĩnh.

Đạo diễn Nguyễn Hữu Phần

Chúng tôi vào Huế và đi suốt dọc miền Trung, cao nguyên trung bộ và vào thành phố Hồ Chí Minh để cù bộ phim trong những khi Sơn ở nước ngoài. Khi bản nháp của Em còn nhớ tốt em vẫn quên được dựng xong, đã có tiếng hát Play back của ca sỹ Thùy Dung nhưng không lồng tiếng, tôi nghe tin Trịnh Công tô đã về Sài Gòn liền mang phim vào cho anh xem trước.

Dư luận, báo chí cũng đã nói đến bộ phim của chúng tôi dẫu vậy họ thường nói đó là bộ phim truyện về nhạc sỹ Trịnh Công tô (mặc dù không ai được xem). Tôi đến gặp Sơn, tương đối ngạc nhiên vì anh tiếp tôi ko được hồ hởi lắm, anh không có rượu ra mời tôi như trước đây. Tôi nghĩ là anh vẫn còn đang buồn vì bắt đầu sống ở gian nhà cũ mà không có bóng mẹ mình... Nhưng lại rồi tô nói thẳng với tôi sự lo lắng của anh: “Tôi vừa lịch sự Canada, thanh lịch Mỹ, thật rầu lòng vì những bài hát của mình bị họ ghép đủ các loại hình ảnh loạn xị vào, vào đó rất nhiều hình các cô gái mặc áo tắm đi đi lại lại, uốn éo... để làm băng Karaoke... Bây giờ lại nghe ông làm phim truyện về tôi, tôi sợ quá!”.

Tôi bảo Sơn: “Tôi mang theo băng để ông xem đây”. Thế là sơn kéo tôi vào nhà bật máy, cho băng vào. Sơn chuyên chú theo dõi màn hình... Và chỉ được một phần ba phim, anh bảo tôi: “Tắt máy đi đã, để tôi gọi mấy người bạn đến cùng xem!”. Anh nhấc điện thoại gọi Nguyễn quang Sáng, Trịnh Cung và mấy người nữa... Vào lúc chờ bạn đến, anh lấy rượu ra mời tôi một cách vui vẻ.

Hoàng Hồng Nhị với vai Khánh Ly

Sơn đã thích bộ phim Em còn nhớ giỏi em đã quên của chúng tôi. Rộng thế nữa anh thích giọng hát của Thùy Dung (hồi ấy Thùy Dung còn đang là sv Nhạc viện Hà Nội, cô vừa đoạt giải nhì cuộc thi đơn ca toàn quốc). Tô bảo: “Con bé này hát hay lắm, anh bảo nó vào đây với tôi, tôi sẽ dạy dỗ nó như ngày trước dạy mang lại Khánh Ly ấy”.

Khi bộ phim hoàn thành, tôi lại vào nam giới để ra mắt. Trong buổi họp báo đầu tiên (và nhiều buổi chiếu giới thiệu khác) sơn có mặt cùng tôi. Hôm ấy, một Việt Kiều tỏ ý thích bộ phim và muốn cài đặt quyền phát hành phim này ở hải ngoại. Đối với người vay mượn vốn làm phim, đang với nợ, có được cơ hội như thế thật đáng quan tâm. Dẫu vậy “ông chủ” Việt kiều này đề nghị chúng tôi để cho ông ấy được lồng lại tiếng hát của Khánh Ly vào núm cho Thùy Dung. Tôi trả lời ngay lập tức là không được, tôi nói lý vị là tôi đã nghĩ đến việc này từ khi chưa làm phim và thấy không ổn vì những bài hát này nếu lấy ở băng cũ (khi Khánh Ly còn trẻ) thì tempo quá chậm, ko phù hợp với người nghe đương thời, còn nếu dùng giọng Khánh Ly bây giờ thì lại quá già ko khớp với nhân vật còn rất trẻ. Ngay sau khi tôi nói, đánh đứng bật dậy, anh đồng ý với tôi, anh nói thêm rằng đợt vừa rồi ở hải ngoại anh cũng đã đi hát cùng Khánh Ly nhưng mà không còn xúc động với giọng hát của cô nữa.

Trương Ngọc Ánh vào vai Diễm trong Em còn nhớ giỏi em vẫn quên

Cũng trong buổi họp báo ấy, có một phóng viên hỏi Sơn: “Thưa nhạc sỹ, phía trên có phải là cuộc đời ông và xuất xứ những bài hát của ông không?”. Sơn trả lời ngay: “Không, đấy là cuộc đời vì chưng ông Phần này bịa ra đấy chứ... Tuy nhiên nó rất giống với cuộc đời tôi, ngay cả cái cậu Lê Công Tuấn Anh cũng giống hình dáng tôi ngày trước lắm...”. Tôi cũng đã gửi Lê Công Tuấn Anh đến nhà đánh chơi. Sơn khen Lê Công diễn tốt... đánh chỉ gặp Lê Công có hai lần như vậy (một lần tại cuộc họp báo và một lần ở nhà riêng) thế tuy nhiên đến năm 1996 lúc Lê Công mất, tôi đọc trên một tờ báo thấy tô trả lời câu hỏi về Lê Công như thế này: “Tôi chỉ mới gặp Công một nhì lần... Tuy thế ngay từ đầu tôi đã thấy cậu ấy là một nghệ sỹ và rất cô đơn”. Tô đã nhận xét rất đúng về Lê Công và đấy cũng là lời giải thích chính xác nhất về cái chết của người diễn viên tài hoa này.

Ngày Trịnh Công đánh mất, tôi không có mặt ở trong Nam, một tuần sau tôi mới vào và cùng Trương Ngọc Ánh đến nhà thắp hương cho anh. Các em gái, em rể của sơn mới ở nước ngoài về không có bất kì ai biết tôi cả. Tôi và Ánh phải tự giới thiệu và sau đó tôi để lại mang đến mọi người trong gia đình băng phim Em còn nhớ tốt em đã quên như một kỷ vật của anh và chúng tôi.

Đạo diễn Nguyễn Hữu Phần thuộc ekip đang làm cho phim Em còn nhớ tuyệt em vẫn quên

Lấy xúc cảm từ phần lớn tình khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, Em còn nhớ xuất xắc em đang quên sản xuất năm 1992, xoay quanh tình yêu dang dở thân một nhạc sĩ lãng du quang đãng Sơn với nhị cô tình nhân trẻ đẹp và dịu hiền là Diễm cùng Huyền My ở miền nam trước ngày giải phóng.

Chiến tranh đã cướp mất đi ái tình đầu vào sáng, thơ mộng và nhiều hứa hẹn son sắt của nhạc sĩ quang đãng Sơn. Và, như định mệnh giữa mẫu đời linh giác anh lại chạm chán Huyền My - cô ca sĩ có giọng ca trữ tình đã share cùng chàng niềm vui, nỗi bi quan và cả mong mơ hạnh phúc. Nhưng chiến tranh, thế thái người tình đã buộc huyền my phải lặng lẽ âm thầm chia tay cùng với chàng, nhằm ra đi đến tận phương trời xa cách với nỗi day hoàn thành khôn nguôi. Giờ đây, trong thế giới âm thanh và nhạc điệu, nhạc sĩ quang đãng Sơn chỉ từ lại cây bầy ghi ta, cô đơn, nhớ nhung ước muốn qua những lời từ bỏ tình của hai tình nhân nhau.

Căm phẫn chiến tranh, nhạc sĩ quang quẻ Sơn đã lôi kéo sinh viên thành phố sài thành đứng lên chống chọi đòi hòa bình bằng những bài bác ca tranh đấu hùng tráng. Bởi vì thế, quang Sơn sẽ trở thành biểu tượng của những người yêu nước, yêu hòa bình, của rất nhiều sinh viên tham gia phong trào chống Mỹ...

Lê Công Tuấn Anh và Hoàng Hồng Nhị vào Em còn nhớ giỏi em sẽ quên

Phim gồm sự thâm nhập của diễn viên Lê Công Tuấn Anh (nhạc sỹ quang đãng Sơn), Trương Ngọc Ánh (Diễm), Hoàng Hồng Nhị (Khánh Ly), Nguyễn Huỳnh (Chồng Khánh Ly)… không chỉ là là tập phim ăn khách, Em còn nhớ hay em đã quên còn đã nhận được giải Bông sen bạc (không có bông sen vàng) và các giải thưởng Biên kịch, Âm nhạc và Diễn viên phái nam chính xuất sắc nhất tại LHP lần thứ 11 ra mắt tại Hải Phòng.

Hồng Hạnh, Thái Hòa tiến hành đêm nhạc tưởng niệm 17 năm ngày mất Trịnh Công Sơn
Gần 4.000 album "Lệ Quyên – Trịnh Công Sơn" hết sạch trong ngày đầu ra mắt
"Tôi đi tìm kiếm tôi": Đêm nhạc Trịnh Công Sơn gây quỹ mang đến Học bổng sở hữu tên ông
Cẩm Vân, Hồng Nhung tưởng nhớ Trịnh Công sơn qua ‘Thư tình gửi một người’
Uyên Linh mở các đêm nhạc tưởng niệm Trịnh Công Sơn sinh sống WE

Đạo diễn Nguyễn Hữu Phần