*
Hai tác giả Luc Plamondon cùng Richard Cocciante với đoàn diễn viên nhà thời thánh Đức Bà Paris nhân đợt biểu diễn năm 2001 Vanina Lucchesi / AFP
trong giới yêu thương nhạc Pháp, hầu như ai ai cũng biết Richard Cocciante là bạn đã soạn nhạc (tác đưa Luc Plamondon để lời) cho toàn thể vở kịch nhà thờ Đức Bà Paris. Tuy vậy ít ai biết rằng một trong những nguyện vọng của người sáng tác này là đem vở nhạc kịch Notre Dame de Paris đến trình diễn tại dùng Gòn, địa điểm ông từng sinh ra.


Richard Cocciante sinh tại tp sài gòn năm 1946 vào một gia đình có hai loại máu, bố người Ý chị em người Pháp. Ông sống ngơi nghỉ Việt Nam tính đến năm 10 tuổi, tiếp nối ông theo phụ huynh trở về châu Âu. Có lẽ rằng cũng vì vậy mà người sáng tác Richard Cocciante hy vọng một ngày nào đó sẽ nhìn thấy bạn dạng gốc vở nhạc kịch nhà thờ Đức Bà Paris được biểu diễn tại việt nam (cho dù đã từng có lần có planer tại vn dựng bản phóng tác của nhạc sĩ Vũ Huy Tiến từ vở nguyên tác giờ đồng hồ Pháp vào năm 2014).

Năm nay tròn 20 tuổi, thánh địa Đức Bà Paris phiên phiên bản mới đã thay đổi toàn cỗ thành phần diễn viên. Ca sĩ người Canada Daniel Lavoie là khuôn mặt duy nhất đã từng có lần tham gia vào nguyên tác (trong vai phụ vương xứ Frollo), từ đợt màn biểu diễn đầu tiên cho tới phần ghi âm phiên bản chính gốc. Ngoài tên tuổi này ra, phần đông các nghệ sĩ sót lại đều là gương mặt mới : Hiba Tawaji ca sĩ bạn Liban vào vai Esmeralda (thay núm cho Hélène Ségara), ca sĩ người Ý Angelo del Vecchio mở ra trong vai thằng gù Quasimodo (sau nam danh ca Garou tới từ vùng Québec), còn Martin Giroux thay thế nam danh ca bạn Pháp Patrick Fiori trong vai diễn Phoebus …..

Được phóng tác trường đoản cú quyển tiểu thuyết thuộc tên của văn hào Victor Hugo, vở nhạc kịch nhà thờ Đức Bà Paris thành công xuất sắc trước hết nhờ diễn biến sống động lôi cuốn cộng thêm với số đông giai điệu cực kì dễ nhớ. Núm nhưng, theo lời nói của tác giả Richard Cocciante, vào thời ấy chẳng có nhà chế tạo nào chịu bỏ tiền ra nhằm tài trợ cho câu hỏi dàn dựng thành phầm này trên sảnh khấu. Vào trong số những năm 1990, thể các loại nhạc kịch bị cho là lỗi thời, ít có chức năng thu hút khán thính giả.

Nhà thêm vào Charles Talar là người duy nhất đã chấp nhận đầu tứ vào dự án công trình này sau khi được nghe một vài ca khúc chủ yếu đánh bằng bầy piano. Điều đó có thể giải thích bởi vì sao hai người sáng tác Luc Plamondon với Richard Cocciante đã hết hơn 5 năm trời để ngừng tác phẩm. đông đảo ca khúc thứ nhất viết cho vở kịch (hai nhạc phẩm Belle cùng Vivre) từng được sáng sủa tác tính từ lúc năm 1993 dẫu vậy mãi mang đến năm 1998 new được ghi âm cùng phổ biến.

Giai điệu đã tạo cho nhà cung ứng Charles Talar buộc phải xiêu lòng chính là nhạc phẩm Belle (có nghĩa là bạn Đẹp giỏi Giai Nhân). Bao gồm ông đã ý kiến đề nghị phát hành trước bài bác hát này bên dưới dạng đĩa đối kháng để thăm dò phản bội ứng của bạn nghe, vóc dáng và bài bản của planer dàn dựng vở nhạc kịch trên sảnh khấu còn tùy theo sự chào đón của công chúng. Tác dụng là nhạc phẩm Belle lập kỷ lục số xuất kho với tổng cùng hơn 2,5 triệu bản, bài xích hát cũng khá được xếp hạng cao trong vòng 60 tuần lễ liên tục, trong đó có 18 tuần ngự trị làm việc hạng đầu thị trường Pháp và tiếp đến đoạt phần thưởng âm nhạc Victoires de la Musique giành cho ca khúc hay nhất trong thời gian (1999). Một số bài khác cũng giành được vị trí quán quân ví dụ như nhạc phẩm Le Temps des Cathédrales (Kỷ nguyên Thánh đường) xuất xắc là Vivre (Sống) tính cả hai phiên bản của hai đàn bà ca sĩ Noa và của Hélène Ségara.

Về phần mình, người sáng tác Luc Plamondon cho biết thêm ông vẫn lấy cảm giác để để lời đến ca khúc Belle, sau khoản thời gian được xem lại bộ phim truyền hình ‘‘Thằng Gù thánh địa Đức Bà’’ Paris của đạo diễn Jean Delannoy cùng với Gina Lollobrigida với Anthony Quinn trong vai chính. Trong đoạn phim Quasimodo bị vạc tội, cần quỳ gối với bị trói bằng dây xích, cho nên Thằng Gù bắt đầu thốt lời than van với xin Giai Nhân có tác dụng ơn cứu vớt kẻ tật nguyền (Thằng Gù Quasimodo gọi tên Belle trong biện pháp xưng hô chứ không hề dùng tên Esmeralda). Động lòng yêu thương xót kẻ xấu số, người đẹp Esmeralda new đem bình rót nước uống mang đến tội phạm khỏi bị tiêu diệt khát, bất kể hình dung ghê tởm dị hợm của Thằng Gù.

Bản nhạc Belle trở thành bài bác hát cực kỳ phổ đổi thay của vở nhạc kịch nhà thời thánh Đức Bà Paris, từng được dịch trong vô số nhiều thứ tiếng không giống nhau kể cả giờ đồng hồ Anh, Đức, Ý, Hà Lan, Tây Ban Nha, Nga, Tiệp, Belarus, bố Lan, hàn quốc ….. Còn trong giờ Việt bài này có đến nhì lời ca không giống nhau. Phiên bản tiếng Việt thứ nhất từng được bởi Kiều, Nguyên Khang, Tiến Dũng thuộc thể hiện. Tác giả Hà quang quẻ Minh để lời thành nhạc phẩm ‘‘Ta Vẫn yêu Người’’ với phần đông câu như sau :

Tìm làn mây trôi, trôi về cuối địa điểm chân trời xa vời. Lòng thầm nghe bao sầu lắng trong tâm địa người cười cợt nói. Ôi nỗi lưu giữ như êm mãi mưa hoài từng phút hiu quạnh. Ta tự dưng mơ về giấc mơ không thể tìm đến. Tình như bóng dáng trăng cao bao ngày làm sao đâu cho tới được. Tình tựa như những ánh sao xa cho lòng chất thêm u hoài. Ðể mình ta mãi mãi với theo khát vọng, bản thân ta thở dài. Mình ta trường tồn trông ao ước giấc mơ xa vời. Nào gồm ai người sẽ tới bên đời ru giấc tan rời. Chỉ gồm nỗi bi ai cùng số đông đêm ngà nhìn bóng trăng tàn ……

Phiên bản tiếng Việt đồ vật nhì của bài bác Belle (Nàng) cũng từng được è cổ Thái Hoà, cố Sơn, Trịnh Lam ghi âm thành một bài bác tam ca khác. Trong giải pháp chuyển ngữ, người sáng tác Thái Thịnh vẫn đặt lời gần liền kề hơn cùng với nguyên tác qua phần đông câu mở đầu :

Nàng là 1 nhan sắc tuyệt cầm giữa nhân gian. đàn bà là hoa lá mỹ miều hóa công vẫn ban tặng. Ôi như cánh chim tuyệt vời nhất giữa xuân ngời rực rỡ tỏa nắng khung trời. Tôi thấy đang mở rộng dưới chân mình địa ngục tăm tối. Hồn tôi mê man với nét khoe tươi gợn trên áo nàng. Ngàn muôn giáo huấn tín ngưỡng đức tin ngẫu nhiên phai tàn. Ai, nào ai nói đứng trước dung nhan cô gái không rung động. Là vẫn nói dối giấu diếm trái tim khát khao vô vọng. Tôi mong một lần bước đi thật ngay sát đến bên nàng. Đan ngón tay vào trong dòng tóc yên ả tựa suối thiên đàng ......

Đợt biểu diễn vào đầu tháng Giêng 2019 khắc ghi 20 năm ngày vở nhạc kịch Notre Dame de Paris ra đời. Ko ai có thể ngờ rằng hai thập niên sau, tác phẩm này lại trở thành vở nhạc kịch Pháp khét tiếng nhất ở quốc tế với rộng mười cha triệu lượt người theo dõi trên cầm giới. Hai người sáng tác người Ý Richard Cocciante (soạn nhạc) và bạn Canada Luc Plamondon (đặt lời) liên tiếp mang giờ đồng hồ chuông nhà thờ Đức Bà Paris đi đánh xứ tín đồ từ Đông quý phái Tây, tự Âu sang Á. Giờ đồng hồ chuông ngân vang ấy vẫn còn đó vọng mãi trong trái tim người ái mộ cho tới tận ngày nay.