*

*
*

*
Ở vùng đất Irian Jaya, bộ tộc Yali chọn khu vực sinh sống chênh vênh nhất – đầy đủ dãy núi tất cả độ cao hơn 2.500 – 4.000m so với mặt nước biển. Bởi vì vậy, để diện loài kiến được những người con của cục tộc Yali thực sự là 1 trong thử thách to trong hành trình dài đến “nơi tận cùng cố giới”.

Ở vùng đất Irian Jaya, cỗ tộc Yali chọn khu vực sinh sống chông chênh nhất – đầy đủ dãy núi tất cả độ cao trên 2.500 – 4.000m đối với mặt nước biển. Vì vậy, nhằm diện loài kiến được những người con của bộ tộc Yali thực sự là 1 thử thách lớn trong hành trình dài đến “nơi tận cùng núm giới”

*
Yali là cỗ tộc từngăn thịttù binh.

Từ thị xã Wamena – trung tâm của quần đảo Irian Jaya, trải qua tư ngày con đường vượt núi, trèo đèo đến Wuserem, Pukam, Wet, với Lilibal với vừa phải từ 8 đến 11 giờ đi bộ mỗi ngày, cuối cùng chúng tôi cũng cho nơi ở của những người Yali hoang dã sẽ sống trong rặng núi Punkat Trikora có độ cao 4.730m – hàng núi cao đồ vật hai của Indonesia.Bộ tộc Yali rất đặc trưng so với những bộ tộc khác, họ tất cả hình dáng phía bên ngoài thấp bé, với chiều cao trung bình 1,5m, mà lại lại được các bộ tộc không giống trên đảo Irian Jaya kính nể. Có truyền thuyết thần thoại rằng, xa xưa tất cả một dân tộc là Papuan Yalis đã hủy hoại hết quân thù của mình, ko chỉ dừng lại ở việc nạp năng lượng thịt người mà người ta còn xay xương quân thù rải khắp thung lũng, từ đó mọi bộ tộc nghỉ ngơi Irian Jaya gần như tỏ ra nể sợ người Yalis, đó chính là người Yali ngày nay.Những bộ trang phục kỳ lạNgày thứ bốn của cuộc hành trình vượt núi rất gian nan đi tìm người Yali, sau khoản thời gian vượt qua được một rặng núi cao, những cánh rừng dương xỉ dày đặc, một ngôi làng nhỏ hiện ra trước mắt. Người thổ dân dẫn đường hô to: Yali, Yali… Mọi cảm giác cực nhọc, đói khát gần như tan đổi thay hết, shop chúng tôi đã đặt chân đến được Lilibal, làng của bộ tộc Yali!Nhưng rắc rối bắt đầu từ đây. Vị tù trưởng và nhiều chiến binh Yali của làng Lilibal chạy ra tận bìa rừng để quan liêu sát những người lạ mặt xâm nhập vùng đất của họ. Một trục trặc nhỏ lại đến khi tất cả những fan thổ dân dẫn đường cho công ty chúng tôi đều nói ngôn từ khác, họ không thể hiểu người Yali nói gì, buộc phải buổi sơ giao chỉ là ánh mắt và những cái bắt tay lạnh lùng.Vị tộc trưởng bé dại thó ngoặc tay ra hiệu cả đoàn theo ông về làng mạc để tìm “thông dịch viên”, bởi nam nhi ông biết một trong những thổ ngữ mà những thổ dân dẫn đường mang đến chúng tôi sử dụng. Phải mất cả tiếng đồng hồ đeo tay cho người đi gọi người đàn ông tù trưởng về nhằm làm “thông dịch”, vị họ vẫn ở vào rừng sâu.Ấn tượng đầu tiên đập vào mắt công ty chúng tôi là một người bầy ông nhỏ tuổi bé, vào trang phục hết sức độc đáo, cổ đeo miếng ốc béo đã được mài gọn gàng mà sau này chúng tôi mới biết chính là vật hết sức giá trị, cần đổi bởi cả một nhỏ heo rừng mới bao gồm được. Tai phải người Yali xiên một khúc cây rừng to bằng ngón tay cái, phần thân fan được phủ rất nhiều vòng mây từ trên xuống dưới, và bít dương vật bởi một trái bầu vươn thẳng ra trước vô cùng dài.Tù trưởng làng Lilibal tên Roni, ông ko thể nhớ mình từng nào tuổi, bởi người Yali không có khái niệm về đo đếm thời gian. Lúc chúng tôi thắc mắc về bộ trang phục có hình xoắn ốc của người Yali, Yemina, người nam nhi tù trưởng giải thích: “Đàn ông Yali kết mây rừng thành gần như vòng và đeo từ bỏ ngực xuống đầu gối theo thiết bị tự từ nhỏ đến lớn. ông cha của người Yali xa xưa đã ăn mặc như thế, với truyền lại mang đến đời sau cứ theo này mà mặc. Ngoài tính năng che thân, phần đông vòng mây xoắn tít chính là mẫu áo gần kề để từ vệ từng khi công ty chúng tôi tham gia vào các trận đánh chống kẻ thù, nó có thể chống được những mũi giáo và cung tên…”.Khác với lũ ông, đàn bà Yali làm cho váy cỏ để bịt phần hạ thể, nhằm ngực trần. Thân hình của mình cũng rất bé dại bé. Váy cỏ được kết xuất phát từ 1 loại cỏ núi dày ở khoanh vùng núi cao, dẻo dai với to bản. Mỗi lớp đầm cỏ được chế tạo thành bởi hàng chục lớp cỏ xếp ông chồng lên nhau. Một tấm váy tương đương với khoảng tầm bốn năm tuổi, khi cô bé Yali mặc váy gồm bốn lớp thì có nghĩa cô đã sẵn sàng cho việc lập gia đình.Thường phái mạnh trai nào mong cưới một cô gái, anh sẽ với cây dung dịch lá còn tươi cho cho gia đình cô gái. Khi đó họ đã hiểu rằng, chàng trai đề nghị một bạn để hong khô lá thuốc lá cùng nếu chấp nhận, họ sẽ giữ lại được lại cây dung dịch lá, hóng khi cô nàng lớn lên đang gả cho phái mạnh trai kia.Câu chuyện tù trưởng RoniNgười Yali tuy nhỏ bé nhất trong những bộ tộc sinh sống thung lũng Baliem nhưng lại rất kiên cường trong chiến trận. Khi thì thầm cùng ông Roni, công ty chúng tôi hết sức bất thần và thú vị khi biết rằng ông chính là một chiến binh lẫy lừng của mọi vùng rừng núi Trikora, bạn từng lãnh đạo bộ tộc của chính bản thân mình trong các trận đánh lớn với giành được vô cùng nhiều thắng lợi vẻ vang trong suốt cuộc đời ông.

*
Tù trưởng Roni từng ăn thịt và cẳng bàn chân của kẻ thù.

Người chiến binh núi rừng ấy cực kỳ tự hào chỉ cho chúng tôi thấy từng vệt sẹo còn in hằn bên trên mặt, và những phần thân thể như 1 minh chứng về sự dũng cảm, gan dạ.Roni đến biết: “Người Yali không thể có khái niệm thất bại cuộc mỗi một khi ra trận. Khi có chiến tranh xảy ra giữa những bộ tộc, binh sỹ Yali chia ra thành ba phần trong một đội quân. Lớp trước tiên là rất nhiều người nhỏ dại nhất và can đảm nhất. Những người dân to tốt nhất và chuẩn bị hy sinh kungfu đến thuộc ở lớp trang bị ba”. Thiết yếu lối đánh lăn xả và gan góc với thế trận nhiều lớp chiến binh như vậy đã phần nào lý giải được sự kính nể của các bộ tộc khác với những người Yali.Chúng tôi khá rợn người lúc được biết, các chiến binh Yali chỉ mới bỏ hủ tục bắt được phạm nhân binh làm cho lễ tế và nạp năng lượng thịt.Đó là vào khoảng trong thời hạn 1970, khi đó chính tù trưởng Roni đã ăn uống thịt bàn chân quân thù của mình. Sau đó, vày áp lực của các bộ tộc khác và chính quyền nghiêm cấm bắt buộc người Yali đã bỏ hẳn tập tục đáng sợ này. Nhưng từ ấy, cả vùng phía tây thung lũng Baliem, các bộ tộc khác đều khiếp sợ mỗi khi nghe tới đến cái tên tù trưởng Roni của làng Lilibal.Tuổi sẽ xế chiều nhưng mà tù trưởng Roni vẫn sống vào trạng thái của một chiến binh, vào tay ông luôn thủ sẵn cỗ cung tên sẽ gắn với mình bao năm qua. Một ngày của ông bây giờ là những chuyến lặn lội một trong những khu rừng quanh làng, săn phun và giữ lại gìn sự an toàn cho cả cỗ tộc. Những cuộc chiến săn đầu tín đồ nay dường như không còn, tuy thế Roni vẫn là cái thương hiệu được nhắc đến nhiều nhất trong cuộc hành trình của chúng tôi trải qua nhiều bộ tộc khác vào vùng rừng núi Trikora thâm u đến nghẹt thở…